7. La possession (mon, ton, son…)

Ajouter un suffixe à la fin du nom pour exprimer la possession.

En kabyle, on n'utilise pas de mot séparé pour « mon », « ton », « son ». On ajoute un suffixe directement à la fin du nom. Le suffixe change selon la personne et parfois son genre.

7.1. Le tableau des suffixes possessifs

Suffixes possessifs (exemples avec un nom masculin et un nom féminin)
PersonneSuffixeaxxam (maison, m.)taddart (village, f.)
Je (1sg)-iwaxxam-iwtaddart-iw
Tu (2sg m.)-ikaxxam-iktaddart-ik
Tu (2sg f.)-imaxxam-imtaddart-im
Il (3sg m.)-isaxxam-istaddart-is
Elle (3sg f.)-isaxxam-istaddart-is
Nous (1pl)-nneɣaxxam-nneɣtaddart-nneɣ
Vous (2pl m.)-nnwenaxxam-nnwentaddart-nnwen
Vous (2pl f.)-nnkentaxxam-nnkenttaddart-nnkent
Ils (3pl m.)-nsenaxxam-nsentaddart-nsen
Elles (3pl f.)-nsentaxxam-nsenttaddart-nsent

7.2. En contexte

Axxam-iw d ameqqran.
Ma maison est grande.
Taddart-ik d taẓurit.
Ton village est célèbre.
Yemma-s tettraǧu.
Sa mère attend.

7.3. Points à retenir

  • Le suffixe se colle directement au nom, sans espace ni tiret visible à l'oral.
  • Certains noms féminins terminés par -t peuvent connaître une légère modification de voyelle (harmonie vocalique).
  • Pour un nom féminin, la forme du suffixe est la même qu'au masculin, mais le nom garde son genre : taddart-iw, pas taddart-u.
  • Les suffixes -nneɣ, -nnwen, -nsen, -nsent sont plus longs et plus faciles à reconnaître à l'oral.

Pratique

60 phrases · 4,682 correspondances
0/60 (0%)
  1. Amdakel n Tom isem-is Pierre.

  2. Ruḥ si ger wallen-iw !

  3. Isem-is n tidet d Lisa.

  4. Ad dduɣ d temdukal-iw azekka.

  5. Rzan ar tferkiwin-nsen ad ten-neqcen

  6. Yebna i yiman-is axxam amaynut.

  7. Xedmen yemdukal-iw annect-a mebla nekki.

  8. Ibna i yiman-is axxam amaynut.

  9. Tom ur yekkis ara tamart-is.

  10. Ad serseɣ afus-iw ɣef ul-ik.

  11. Ad serseɣ afus-iw ɣef ul-im.

  12. Ul-iw d kem i yessaram.

  13. Tom ixeddem-d aɣṛum-is s yiman-is.

  14. Imawlan n imawlan-iw d ijedditen-iw.

  15. Dina i iɛac akk tudert-is.

  16. Dina i iɛac meṛṛa tudert-is.

  17. Ttekkseɣ tamart-iw abrid i ssmana.

  18. Leɛmeṛ walaɣ argaz-a di ddunit-iw.

  19. Leɛmeṛ walaɣ-t wergaz-a di ddunit-iw.

  20. Ur seṭṭleɣ ara ɛad tamart-iw.

  21. Ur kkiseɣ ara ɛad tamart-iw.

  22. Uṭṭun-iw n tiliɣri d 9876-5432.

  23. Ul-is, yeldi-t akk i medden.

  24. Lukan ɣas ddiɣ di rray-ik.

  25. Aderɣal yella ittemduduε akked uqjun-is.

  26. Ikad-iyi-d tesruḥayeḍ kan di lweqt-ik.

  27. Baba yerra agaraj-is d tanarit.

  28. Amecḥaḥ iskiccir, imweṛten-is ttṣerrifen kan.

  29. Amεellem-iw ur t-iqenneε ara uneqqis-iw.

  30. Tom yesselmed tarusit i warraw-is.

  31. Tom yesselmed tarusit i warraw-nnes.

  32. Marie tesselmed tarusit i warraw-is.

  33. Marie tesselmed tarusit i warraw-nnes.

  34. Ayen-nniḍen, yal wa d ṛṛay-is.

  35. Tom yeṭṭef Mary gar iɣallen-is.

  36. Ḥulfaɣ s yiman-iw d abeṛṛani.

  37. Illa d aselmad-iw n tusnakt.

  38. Saḥit i mi tzewwqeḍ axxam-iw.

  39. Tanemmirt i mi tcebbḥeḍ axxam-iw.

  40. Aql-ik tura tettedduḍ ad teḥluḍ.

  41. Lliɣ ssenṭaḍeɣ tiwlafin-iw ɣer lḥiḍ.

  42. Yella yettkellix kan i iman-is.

  43. D ass-is amenzu deg uɣerbaz.

  44. Ad teččeḍ tiḥebbuyin-iw n ččina.

  45. Udem-is yeččur akk d tidi.

  46. D netta i d axṣim-iw.

  47. Isebbaḍen-iw ḍlan akk d aluḍ.

  48. Taɣect-im tesmektay-iyi-d tamerḥumt-nni n ssetti.

  49. Ǧǧet kan ifassen-nwen deg leǧyub!

  50. Azrem-nni yessebleε aqjun s lekmal-is.

  51. Isem-iw ssnen-t merra deg uɣerbaz.

  52. Aqjun-iw iteẓẓel dima ɣef leḥcic.

  53. Ad tili annect-iw deg teɣzi.

  54. Ruḥ ad tessardeḍ tuɣmas-ik !

  55. Ccɣel-is d tafarast deg urti.

  56. Ḥusseɣ s yiman-iw d aɣersiw.

  57. Alɣem ur yeţwali ara tasaεrurt-is.

  58. Tuget n yimedukal-is d arrac.

  59. Tom ur yufi ara nnwaḍer-is.

  60. Tom yesbeɣ taxxamt-is s umellal.

Exercices pratiques

1. Comment dit-on « ma maison » ?

2. Que signifie « taddart-nneɣ » ?